Przejdź do menu głównego Przejdź do treści

Niedźwiedzie i ludzie

Niedźwiedzie brunatne to symbol dzikiej przyrody Tatr. Przebywają głównie na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, ale niejednokrotnie przekraczają jego granice, odwiedzając podtatrzańskie miejscowości. Często przechodzą niezauważone, choć do Parku trafiają informacje o takich wizytach, nagrania z przydomowych kamer monitoringu czy ślady w postaci rozwleczonych śmieci. Problemem są pozostawione resztki jedzenia, niezabezpieczone kompostowniki i kosze na śmieci. Przyzwyczajanie niedźwiedzi do obecności ludzi i łatwego pożywienia to prosta droga do trwałej, niekorzystnej zmiany zachowania tych zwierząt, która może prowadzić do potencjalnie konfliktowych sytuacji.
W filmie dr Tomasz Zwijacz-Kozica pokazuje, jaka jest rzeczywista sytuacja niedźwiedzi w Tatrach – z jednej strony mają dostęp do naturalnych, dobrze chronionych siedlisk, z drugiej – są coraz częściej narażone na kontakt z człowiekiem. Mieszkańcy i turyści naszego regionu powinni stosować się do prostych, ale kluczowych zasad. Śmieci powinny być przechowywane wewnątrz budynków z solidnymi drzwiami, a kubły i worki wystawiane dopiero w dniu wywozu. Kompostowniki warto ogrodzić pastuchem elektrycznym – podobnie jak ule, klatki i wybiegi dla zwierząt. To dodatkowy wysiłek, ale też realna cena za przywilej życia w sąsiedztwie dzikiej przyrody.

Film powstał w ramach projektu LECA, realizowanego przez Tatrzański Park Narodowy wraz z jedenastoma innymi partnerami. Wspiera on koegzystencję ludzi i dużych drapieżników – wilków, rysi i niedźwiedzi i koncentruje się na poprawie monitoringu populacji drapieżników, minimalizowaniu sytuacji konfliktowych oraz zapobieganiu kłusownictwu.
Projekt LECA opiera się na trzech głównych filarach – monitoringu, ograniczaniu sytuacji konfliktowych i zapobieganiu kłusownictwu. Międzynarodowy zespół ma za zadanie wypracować spójne i skuteczne zasady monitoringu wykorzystującego potencjał lokalnych społeczności i różnych grup interesu, takich jak myśliwi, rolnicy, samorządy i instytucje państwowe. Rezultatem tych prac mają być aktualne informacje o populacjach dużych drapieżników w regionach transgranicznych oraz wskazanie skutecznych środków zapobiegania konfliktom, które zostaną wprowadzone na poziomie karpackim. Mają być one oparte na ulepszonej współpracy partycypacyjnej na poziomie lokalnym, regionalnym i ponadnarodowym. Populacje wilków, rysi i niedźwiedzi są kluczowe dla funkcjonowania ekosystemów leśnych tego regionu, ale wymagają skutecznej ochrony i właściwego zarządzania, zwłaszcza w obliczu możliwych konfliktów i wyzwań.

Projekt LECA jest finansowany przez Interreg Central Europe (Komisja Europejska). Więcej informacji o projekcie znajdziecie na stronie www.interreg-central.eu/projects/leca/


W filmie występuje: Tomasz Zwijacz-Kozica

Reżyseria: Andrzej Załęski

Scenariusz: Tomasz Zwijacz-Kozica, Andrzej Załęski

Muzyka: Tomek Mirt

Współpraca: Filip Zięba, Maciej Klimecki, Andrzej Krzeptowski-Sabała, Radosław Mateja, Grzegorz Rzucidło, Tomasz Zwijacz-Kozica

W filmie wykorzystano materiały video Tatrzańskiego Parku Narodowego, Klemensa Gąsienicy-Mracielnika oraz Tomasza Zwijacza-Kozicy.