Razem dla natury – ochrona gatunków i siedlisk na terenach cennych przyrodniczo

Projekt jest realizowany w ramach programu – Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027, działanie: FENX.01.05.Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury, priorytet: FENX.01 Wsparcie sektorów energetyka i środowisko z Funduszu Spójności.

Wartość projektu: ok. 58,8 mln PLN

Kwota dofinansowania z Funduszy Europejskich: 50 mln PLN (85%)

Podmioty realizujące projekt:

• Beneficjent: Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe reprezentowane przez CKPŚ,
• 120 nadleśnictw z terenu 17 RDLP,
• 10 parków narodowych (w tym Tatrzański Park Narodowy),
• Leśny Bank Genów Kostrzyca.

Planowany okres realizacji: 2024-2029

Główny cel projektu: poprawa stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, występujących na obszarach Natura 2000 i w rezerwatach przyrody, leżących na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe i parki narodowe.

Planowane działania:

• Zabiegi czynnej ochrony gatunków i siedlisk,
• Wykaszanie oraz usuwanie nalotów drzew i krzewów,
• Zwalczanie gatunków niepożądanych,
• Ograniczanie drapieżnictwa,
• Ochrona głuszca i cietrzewia,
• Ochrona zapylaczy,
• Ochrona ex situ,
• Edukacja, monitoring, wsparcie eksperckie.

Działania promocyjne i edukacyjne zostaną skierowane do następujących grup docelowych: podmiotów zaangażowanych w ochronę przyrody, pracowników LP, parków narodowych, uczelni wyższych, instytutów badawczych, NGO, a także ogółu społeczeństwa (w szczególności społeczności lokalnych z terenów, na których realizowany będzie projekt).

Tatrzański Park Narodowy zaplanował realizację następujących zadań w ramach ochrony głuszca (Tetrao urogallus) i cietrzewia (Lyrurus tetrix) zarówno w granicach parku, jak również na obszarze Natura 2000 „Torfowiska Orawsko-Nowotarskie” (PLH120016):  

1. Kompleksowy monitoring obu gatunków w celu określenia liczebności, struktury płciowej i zróżnicowania genetycznego populacji oraz weryfikacji rozmieszczenia i aktywności tokowisk:

- Tatrzański Park Narodowy: pasywny monitoring tokowisk za pomocą fotopułapek i rejestratorów dźwiękowych, monitoring genetyczny na podstawie prób biologicznych (odchody i pióra) oraz obserwacje bezpośrednie;

- Obszar Natura 2000 „Torfowiska Orawsko-Nowotarskie”: monitoring genetyczny cietrzewia na podstawie prób biologicznych (odchody i pióra).

2. Ocena stanu siedlisk głuszca metodą HSI (Habitat Suitability Index) na terenach leśnych objętych ochroną czynną i krajobrazową w Tatrzańskim Parku Narodowym w celu ewentualnego uskutecznienia działań ochronnych.

3. Działanie edukacyjno-informacyjne skierowane do turystów i narciarzy odwiedzających park, polegające na montażu nowych tablic przyrodniczych o potrzebie ochrony głuszca i cietrzewia na wejściach do dolin, przy schroniskach i w miejscach atrakcyjnych pod względem turystycznym i narciarskim.

Planowane ogólne rezultaty projektu:

• Powierzchnia siedlisk wspieranych w celu uzyskania lepszego statusu ochrony – 10 240 ha,
• Liczba wspartych form ochrony przyrody – 4 szt.,
• Liczba inwazyjnych gatunków obcych, wobec których podjęto działania ograniczające ich negatywny wpływ – 2 szt.,
• Liczba gatunków zagrożonych, dla których wykonano działania ochronne – 20 szt.

Projekt stanowi kontynuację działań realizowanych przez Lasy Państwowe w ramach projektu współfinansowanego z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.