Przewozy konne

Jednocześnie TPN rozwija transport elektryczny. Park dysponuje obecnie czterema e-busami, które kursują na trasach Zakopane–Włosienica i Włosienica–Zakopane oraz Palenica Białczańska–Włosienica i Włosienica–Palenica Białczańska. Realizowane są również bezpłatne przejazdy na trasie Zakopane–Morskie Oko–Zakopane, przeznaczone dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. E-busy są usługą edukacyjną realizowaną według określonego rozkładu jazdy i nie zatrzymują się na przystankach pośrednich poza wskazanymi dla danego kursu.

System transportu do Morskiego Oka jest zmieniany etapami. TPN ogranicza pracę koni, rozwija transport elektryczny i przygotowuje docelowy model, w którym przewozy konne mają pozostać na krótszym odcinku trasy.

Na tej stronie zbieramy aktualne zasady funkcjonowania transportu, informacje dotyczące dobrostanu i badań koni, kolejne etapy wprowadzanych zmian oraz dokumenty źródłowe.

Konie pracujące na trasie do Morskiego Oka są poddawane badaniom weterynaryjno-hipologicznym. Ich celem jest ocena stanu zdrowia i zdolności konia do pracy w warunkach tej trasy.

Badania obejmują ocenę koni przed wysiłkiem oraz po przejeździe z obciążeniem. Komisja ocenia m.in. stan ogólny zwierzęcia, układ ruchu, parametry fizjologiczne oraz reakcję organizmu na wysiłek.

Dopuszczenie konia do pracy nie jest bezwarunkowe. Komisja może nie dopuścić zwierzęcia do próby lub dalszej pracy, skierować je na dodatkowe badania albo wydać indywidualne zalecenia.

Wyniki badań i opracowania ekspertów publikujemy poniżej, tak aby można było zapoznać się z materiałami źródłowymi.

Sama temperatura powietrza nie opisuje w pełni obciążenia cieplnego organizmu. Dlatego na trasie prowadzone są pomiary z wykorzystaniem wskaźnika WBGT (Wet Bulb Globe Temperature), który uwzględnia jednocześnie wpływ temperatury, wilgotności, promieniowania słonecznego i ruchu powietrza.

Pomiary prowadzone są w określonych punktach trasy i służą do bieżącej oceny warunków pracy koni.

Przy wartości WBGT wynoszącej 28°C lub więcej przewozy konne są wstrzymywane.

Rozwiązanie zostało wprowadzone jako kolejny element monitorowania warunków pracy koni, niezależnie od obowiązujących zasad dotyczących odpoczynku, pojenia i kontroli weterynaryjnej.

Jak mierzymy WBGT? Do pomiaru wykorzystywane są urządzenia przeznaczone do określania obciążenia cieplnego. Pomiary wykonywane są zgodnie z przyjętą instrukcją, w ustalonych miejscach i warunkach. Wynik odnosi się więc do rzeczywistych warunków panujących na trasie, a nie wyłącznie temperatury podawanej przez ogólną prognozę pogody.

Przestrzeganie zasad przewozów jest kontrolowane przez pracowników Tatrzańskiego Parku Narodowego i Straż Parku. Kontrole mogą dotyczyć m.in. liczby przewożonych pasażerów, czasu pracy i odpoczynku koni, dokumentacji przewozów oraz stanu zwierząt i zaprzęgu.

Każdy kurs jest odnotowywany w karcie przewozów konnych wraz z datą, kierunkiem i godziną rozpoczęcia kursu oraz identyfikacją koni.

Przewoźnicy mają również obowiązek zgłaszania TPN incydentów dotyczących pracy koni na trasie, w szczególności upadków, zasłabnięć i kolizji.

Naruszenie zasad może skutkować sankcjami przewidzianymi w umowie, w tym karami finansowymi, a w poważnych lub powtarzających się przypadkach utratą możliwości wykonywania przewozów.

Wszelkie naruszenia regulaminu prosimy zgłaszać mailowo (sekretariat@tpn.pl) najlepiej wraz z dokumentacją fotograficzną lub wideo, ewentualnie bezpośrednio funkcjonariuszom Straży Parku pod numerami telefonów (+48) 18 20 23 280 lub (+48) 695 880 062. 

Zmiana transportu na drodze do Morskiego Oka wymaga równoległego przygotowania pojazdów, infrastruktury ładowania, organizacji ruchu, obsługi pasażerów oraz zasad funkcjonowania przewozów na skróconej trasie.

List intencyjny podpisany 28 lutego 2025 r. określił kierunek zmian, ale nie wskazywał dat wdrożenia poszczególnych etapów.

TPN dysponuje obecnie czterema e-busami. Ta liczba nie pozwala jeszcze na przejęcie całego ruchu obsługiwanego przez transport konny. Dlatego równolegle rozbudowywana jest flota oraz przygotowywana infrastruktura.

Kolejne rozwiązania są wdrażane etapami, tak aby możliwe było ich sprawdzenie w rzeczywistych warunkach i zachowanie ciągłości transportu.

TPN wybrał ofertę w przetargu na zakup i dostawę 16 nowych autobusów elektrycznych. W postępowaniu wpłynęła jedna oferta, obejmująca obie części zamówienia. Złożyła ją firma MMI Sp. z o.o. z Redzikowa. Po weryfikacji dokumentów oferta została uznana za spełniającą wymagania postępowania.

Łączna wartość zakupu 16 pojazdów wynosi 24 354 000 zł brutto. Umowa z wykonawcą zostanie podpisana na przełomie sierpnia i września 2026. Od dnia jej podpisania firma będzie miała do 10 miesięcy na dostarczenie pojazdów.

Równolegle TPN przygotowuje infrastrukturę potrzebną do obsługi powiększonej floty. Projekt obejmuje budowę sześciu podwójnych stacji szybkiego ładowania, niezbędnych przyłączy oraz dwóch stacji transformatorowych. Obecnie przygotowywana jest dokumentacja projektowa, a kolejnym etapem będą prace budowlane.

Po dostawie nowych pojazdów flota TPN zwiększy się z obecnych 4 do 20 e-busów.

Zmiany dotyczące transportu do Morskiego Oka są wynikiem wieloletnich rozmów z udziałem administracji państwowej i samorządowej, przewoźników, lekarzy weterynarii, ekspertów oraz organizacji społecznych zajmujących się ochroną zwierząt.

Ważnym etapem było spotkanie 17 maja 2024 r. w siedzibie TPN, w którym uczestniczyło ponad 20 osób reprezentujących różne środowiska, m.in. Ministerstwo Klimatu i Środowiska, TPN, Powiat Tatrzański, Gminę Bukowina Tatrzańska, przewoźników, komisję weterynaryjną, Fundację Viva! oraz Tatrzańskie Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami. Spotkanie zakończyło się przyjęciem wspólnego katalogu zmian dotyczących m.in. obciążenia koni, czasu odpoczynku, monitorowania warunków pogodowych, badań oraz rozpoczęcia testów transportu elektrycznego.

Kolejnym etapem było podpisanie 28 lutego 2025 r. listu intencyjnego przez przedstawicieli Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Tatrzańskiego Parku Narodowego, Powiatu Tatrzańskiego, Gminy Bukowina Tatrzańska oraz Stowarzyszenia Przewoźników do Morskiego Oka.

Dokument określił kierunek dalszych zmian. Docelowy model zakłada ograniczenie przewozów konnych do znacznie krótszego odcinka Palenica Białczańska–Wodogrzmoty Mickiewicza. Przewozy konne mają zachować funkcję związaną z lokalnym dziedzictwem, natomiast większą część transportu ma stopniowo przejmować transport elektryczny.

Zmiana jest wdrażana etapami. Pilotaż skróconej trasy od 1 września 2026 r. oraz rozwój floty e-busów są kolejnymi elementami tego procesu.

Nie wszystkie strony uczestniczące w debacie jednakowo oceniają transport konny i poszczególne rozwiązania. Różnica stanowisk nie wyklucza jednak merytorycznej rozmowy, udziału w badaniach ani pracy nad konkretnymi zmianami.

Przewozy konne funkcjonują również w innych częściach Tatrzańskiego Parku Narodowego. Zasady ich organizacji określają odrębne regulaminy.

Z przejażdżki zaprzęgiem konnym latem bądź saniami zimą można także skorzystać:

• w Dolinie Kościeliskiej (z Kir do Polany Pisanej)
• w Dolinie Bystrej (z Kuźnic do schroniska na Kalatówkach - tylko zimą)
• w Dolinie Chochołowskiej (z Siwej Polany do schroniska)

Na drodze do Morskiego Oka, w Dolinie Kościeliskiej i Chochołowskiej usługi przewozów konnych mogą być prowadzone przez cały rok, natomiast z Kuźnic na Kalatówki tylko w okresie zimowym.

W Dolinie Chochołowskiej , zgodnie z porozumieniem z Tatrzańskim Parkiem Narodowym z dnia 4 marca 2003 r., nadzór nad przewozami konnymi sprawuje Wspólnota Leśna 8 Wsi z siedzibą w Witowie.
   
Opłaty ustalane są indywidualnie z organizatorami transportu - właścicielami zaprzęgów.