Otwarte Wykłady Inauguracyjne 59. Sympozjum Speleologicznego

Tatry kryją jedne z najbardziej niezwykłych jaskiń w Europie, a mimo wieloletnich badań wciąż odkrywane są w nich nowe korytarze. Podczas 59. Sympozjum Speleologicznego naukowcy i grotołazi po raz kolejny spotykają się, aby podzielić się najnowszymi odkryciami i badaniami nad ewolucją tatrzańskiego krasu. Wydarzenie podkreśla wyjątkową rolę Tatr jako jednego z najlepiej poznanych masywów krasowych świata. Całość wydarzenia trwa cztery dni i jest płatna (szczegóły pod linkiem)

Serdecznie zapraszamy natomiast na Wykłady Inauguracyjne w Tatrzańskim Archiwum Planety Ziemia, które są otwarte, bezpłatne i skierowane do wszystkich zainteresowanych – nie tylko jaskiniami, ale również przyrodą Tatr i ich historią, zarówno naturalną, jak i związaną z działalnością człowieka.

Zapisy online na bezpłatne wykłady inauguracyjne dostępne są TUTAJ.

Uwaga: Wykłady są otwarte dla publiczności, jednak liczba miejsc jest ograniczona – pierwszeństwo mają osoby z wcześniejszą rezerwacją online. Prelekcje skierowane są do dorosłych odbiorców zainteresowanych tematyką, nie są natomiast przeznaczone dla dzieci. Dla gości wydarzenia przygotowano miejsca parkingowe na parkingu TPN w Kirach, zezwolenia na parkowanie należy wcześniej odebrać w recepcji TAPZ.

Harmonogram i szczegóły wykładów:

17:00 "Ludzie paleolitu w jaskiniach Tatr i okolic" - dr Katarzyna Kerneder-Gubała, dr Magda Kowal

Kotlina Orawsko-Nowotarska, przez lata uważana za „pustkę osadniczą”, okazuje się jednym z kluczowych obszarów badań nad najstarszym osadnictwem w Karpatach Zachodnich. Odkrycia w Jaskini w Obłazowej i innych stanowiskach pokazały, że region ten był zamieszkany zarówno przez neandertalczyków, jak i wczesnych Homo sapiens. Analizy lokalnych surowców, zwłaszcza radiolarytu pienińskiego i tatrzańskiego, obaliły dawny pogląd o ich bezużyteczności, wskazując na bogactwo i znaczenie karpackiej prowincji surowcowej. Wyniki badań odsłaniają nowe perspektywy dla archeologii epoki kamienia w całych Karpatach.

Dr Katarzyna Kerneder-Gubała pracuje w Ośrodku Archeologii Gór i Wyżyn Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Krakowie. Jej głównym zainteresowaniem badawczym jest archeologia epoki kamienia oraz archeologia obszarów górskich. Zajmuje się w szczególności problemami  skoncentrowanymi wokół tematu prehistorycznego górnictwa oraz użytkowania surowców skalnych przez najstarsze społeczności.    

Dr Magda Kowal to archeolożka związana z Instytutem Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, specjalizująca się w badaniach nad osadnictwem neandertalskim w Europie Środkowej. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się na analizie mobilności grup neandertalskich oraz środkowopaleolitycznym wykorzystaniu i dystrybucji surowców kamiennych na obszarze Karpat oraz w regionach przyległych.

18:00 "Jaskinie lodowe – relikt przeszłości? - współczesne badania jaskiń lodowych z perspektywy Tatr" - prof. dr hab. Witold Szczuciński 

Choć Tatry kojarzą się głównie z wysokimi szczytami, kryją też unikatowe jaskinie lodowe – jedyne tego typu w Polsce. Najsłynniejsza z nich, Jaskinia Lodowa w Ciemniaku, od ponad wieku przyciąga uwagę badaczy, od pionierskich pomiarów braci Zwolińskich po najnowsze analizy z użyciem skanerów laserowych, fotogrametrii czy nawet robotów kroczących! Dzięki takim badaniom wiemy coraz więcej o roli jaskiń lodowych jako wskaźników zmian klimatycznych, ale też jako wyjątkowych ekosystemów, w których rozwija się życie w ekstremalnych warunkach. W Tatrach lodowe masy, choć kruche i nietrwałe, stają się cennym zapisem historii środowiska i zmian zachodzących w naszym regionie. 

Profesor dr hab. Witold Szczuciński kieruje Pracownią Geozagrożeń na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jego prace łączą sedymentologię, geochemię i badania polarne. Zajmuje się szczególnie osadami i procesami klimatycznymi zapisanymi w osadach, badając katastrofy naturalne (powodzie, sztormy, tsunami) oraz ekstremalne warunki środowiskowe — zarówno w Tatrach i Polsce, jak i w odległych zakątkach świata, jak Spitsbergen, Japonia, Wietnam, czy Grenladni. Profesor Szczuciński bierze udział w wielu projektach naukowych i pełni funkcje m.in. przewodniczego Komitetu Nauk Geologicznych PAN.

Organizatorzy:
Sekcja Speleologiczna Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika, Kraków,
Instytut Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach,
Instytut Nauk Geologicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie,
Štátna ochrana prírody Slovenskej Republiky – Správa slovenských jaskýň,
Tatrzański Park Narodowy

Partnerzy:
UIS – International Union of Speleology

Dofinansowano z programu „Doskonała Nauka II” Ministra Edukacji i Nauki UMOWA: KONF/SN/0346/2023/01